چگونه و چه كسى را به حق هدايت كند . امام مىافزايد : دليل اين سخن ، كتاب خداوند - عزّ و جل - است كه فرمود : « وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ ؛ « 1 » بايد از ميان شما ، امتى دعوت به نيكى و امر به معروف و نهى از منكر كنند » كه اين خاص است نه عام ، همان‌طور كه در جاى ديگر فرموده : « وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ ؛ « 2 » و از قوم موسى گروهى هستند كه به سوى حق هدايت مىكنند و به حق و عدالت حكم مىنمايند » ؛ يعنى امّتى مسؤول اين كار بودند و نگفته است همهء امّت موسى و نه همهء قوم او ، با اين‌كه آنان در آن روز امتهاى متعددى بودند و كلمهء امت از يك نفر به بالا را شامل مىشود چنان‌كه خداوند - عزّ و جل - مىفرمايد : « إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ ؛ « 3 » ابراهيم خود امتى بود فروتن و مطيع خداوند » و بر كسى كه در اين زمان هدنه ( صلح و مدارا ) علم و آگاهى دارد گناهى نيست . هنگامى كه نيرو و ياورانى ندارد و از او اطاعت نمىكنند . » « 4 » در اين تعبيرات ظريف و استدلال زيباى امام دقت كنيد كه چگونه مسؤوليّت امت را - با استفاده از آيات كريمهء قرآن - بر دوش پيشوايان مىگذارد . بنابراين ، هركدام از دو احتمال درست باشد ، حديث مزبور ارتباطى با موضوع تحريف ندارد . ج ) آيا نام حضرت على عليه السّلام از آيهء بلاغ و اكمال « 5 » حذف شده است ؟ عياشى از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند : « جبرئيل روز جمعه در عرفات بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرود آمد ، پس به او گفت : اى محمد ! خداوند به تو سلام مىرساند و مىفرمايد :

--> ( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 104 . ( 2 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 159 . ( 3 ) . نحل ( 16 ) آيهء 120 . ( 4 ) . البرهان فى تفسير القرآن ، ج 1 ، ص 307 و 308 . ( 5 ) . مائده ( 5 ) آيهء 67 و 3 .